20 τραγούδια για τον Πόλεμο του Βιετνάμ (Pt. I)


Ο δεύτερος πόλεμος της Ινδοκίνας έμελλε να μείνει γνωστός παγκοσμίως ως ο "Πόλεμος του Βιετνάμ". Ουσιαστικά πρόκειται για την ένωση των Αμερικανικών στρατευμάτων με τη Δημοκρατία του Νότιου Βιετνάμ, απέναντι στην κομμουνιστική δύναμη που αποτελούνταν από Νοτιοβιετναμέζους αντάρτες, αλλά και συντεταγμένες στρατιωτικές ομάδες γνωστές ως "Βιετκόνγκ". Η συνολική δύναμη του στρατού των Η.Π.Α. στον Πόλεμο του Βιετνάμ, υπολογίζεται περίπου στις 540.000 άντρες. Όπως κάθε ιστορικό γεγονός, έτσι και ένας πόλεμος που συγκλόνισε την ανθρωπότητα κατά τον 20ο αιώνα, οφείλει να μελετηθεί από διάφορες σκοπιές ώστε να απονεμηθεί σωστά η ιστορική αλήθεια. Γίνεται κατανοητό πως κάτι τέτοιο ξεπερνά τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, πόσο μάλλον όταν το υπό μελέτη αντικείμενο εδώ είναι η πολιστική επιρροή του Πολέμου και δη η ροκ κληρονομιά που άφησε η αποδοχή του ή όχι από τον Αμερικανικό λαό. Καθώς πέρα από τις διχογνωμίες, η ιστορική αλήθεια μιλάει για περισσότερους από 58.200 Αμερικανούς στρατιωτικούς οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους στο Βιετνάμ. Σύμφωνα πάντα με το Vietnam Veterans Memorial στην Washington, DC.


Ένας πόλεμος που κράτησε 20 χρόνια ήταν απίθανο να μην επηρεάσει την pop κουλτούρα. Η αθωότητα της british invasion έδωσε γρήγορα τη θέση της στα αντιπολεμικά κινήματα και τις ζυμώσεις που οδήγησαν αφενός στο Μάη του 68, αφετέρου στο θρυλικό festival του Woodstock το 1969. Στις παρακάτω σειρές θα παρατεθούν βασικές πληροφορίες για ορισμένα από τα (πάρα) πολλά τραγούδια γνωστών και μη καλλιτεχνών, που εμπνεύστηκαν από τον Πόλεμο του Βιετνάμ, με την μακάβρια έννοια τον πιο "pop" ίσως πόλεμο όλων των εποχών.


Johnny Cash - What is Truth

Στη σκληρή περίοδο του πολέμου του Βιετνάμ ο Cash είχε ήδη τριανταρίσει, όντας αρκετά ώριμος ώστε να καταπιαστεί με τέτοια ευαίσθητα χωρίς πρόβλημα. "Can you blame the voice of youth, asking What is Truth?" θα αναρωτηθεί, καταγράφοντας έτσι την κραυγή αγωνίας μιας νεολαίας η οποία πολιορκείται στο ραδιόφωνο από την προπαγανδιστική μηχανή, νιώθοντας την αθωότητα της να χάνεται. Το What is Truth κυμαίνεται στο ύφος που έκανε star τον Cash, με την ακουστική του κιθάρα και τον σχεδόν αφηγηματικό τρόπο τραγουδιού.


Bruce Springsteen - Born in the USA

Τους είπαν ότι θα γυρίσουν στο σπίτι τους ως ήρωες, με εξασφαλισμένο μέλλον και υστεροφημία. Η πραγματικότητα μιλούσε για βετεράνους του Βιετνάμ με μεγάλο ποσοστό ανεργίας, πολλούς αστέγους και κυρίως κατακραυγή από μια κοινή γνώμη που δυσκολευόταν να διαχωρίσει τις ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας από τον απλό στρατιώτη. Το "Αφεντικό" δε μάσησε ποτέ τα λόγια του, κατακρίνοντας ευθέως τις δοξασίες του συστήματος για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, στο ομώνυμο τραγούδι του album του 1984, τραγούδι πολύ παραπάνω από κλασικό.


New York Dolls - Vietnamese Baby

Μέσα στη φρίκη του Πολέμου του Βιετνάμ, κάποιοι κυνήγησαν την ομορφιά του έρωτα, της επαφής, του σεξ, της φιλίας, αρχές που κανένα τουφέκι δεν μπόρεσε να εξαφανίσει δια παντώς. Κάτι τέτοιο αποτυπώθηκε πολύ έντονα σε θρυλικές ταινίες όπως ο Ελαφοκυνηγός και κυρίως το τεράστιο Full Metal Jacket του Kubrick. Μια τέτοια ιστορία περιγράφουν οι New York Dolls στο ιστορικό ντεμπούτο του 1973, με το γνωστό ύφος του proto-punk σε συνδυασμό με όλα τα στοιχεία του glam rock της εποχής, ύφος που τους καθιέρωσε συγκρότημα-πρωτοπόρο και καθόλου άδικα.


The Charlie Daniels Band - Still in Saigon

Ο Charlie Daniels δεν έκρυψε σε κανένα στάδιο της πλούσιας καριέρας του την αγάπη για την πατρίδα του. Ακόμα και αν αυτό στάθηκε αφορμή για μια προοδευτική μερίδα του κοινού να τον απαξιώσει, είναι συμβολικής σημασίας η κίνηση του Daniels να δώσει συναυλία στο Ιράκ για την εκεί στρατιωτική δύναμη. Στο Still in Saigon μιλάει τόσο για όσα αντιμετώπιζε ο βετεράνος κατά τη διαμονή του στο Βιετνάμ όσο και μετά, σίγουρα με πολύ πιο "ρετουσαρισμένο" τρόπο από ότι ο Springsteen. Το Still in Saigon ακούγεται απόμακρο από τις southern/country ρίζες του καλλιτέχνη, με το hard rock στοιχείο να υπερισχύει.

Manowar - Shell Shock

Πριν μας συστηθούν για τα καλά με τα Dark Avenger και Battle Hymn στη δεύτερη πλευρά του βινυλίου, οι Manowar θα πειραματιστούν με το κλασικό heavy στο υπόλοιπο album ,με καλά έως πολύ καλά αποτελέσματα. Επίσης χωρίς να μασήσουν τα λόγια τους, οι βασιλιάδες του epic θα μιλήσουν για το Shell Shock των στρατιωτών στο Βιετνάμ, όρο που καθιερώθηκε στον Α' Παγκόσμιο, όρο που άλλαξε εκατό ονομασίες ώστε να ωραιοποιηθεί στα αυτιά της κοινής γνώμης, μακριά από το πραγματικό του νόημα. Το "μετατραυματικό στρες", το "battle fatigue", η "επιχειρησιακή εξάντληση", τίποτε διαφορετικό από τον ολοκληρωτικό πανικό και την ύστατη αγωνιώδη κραυγή του στρατιώτη.


Buffalo Springfield - For What it's Worth

Το πρώτο συγκρότημα του Neil Young, μαζί με το συνοδοιπόρο του αργότερα στους CSNY, Stephen Stills. Οι Buffalo Springfield αποτέλεσαν ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο του ψυχεδελικού ροκ, όπως αυτό διαμορφώθηκε στα τέλη των 60s, συνδυάζοντας τις folk rock φόρμες με τη British Invasion. Το For What it's Worth είναι το πλέον γνωστό τραγούδι τους, θα μιλήσει ξεκάθαρα για τη διάσταση απόψεων όσον αφορά την παρουσία Αμερικανικών στρατευμάτων στο Βιετνάμ, όσο και για τον αντίκτυπο που θα μπορούσε αυτή να έχει στο μυαλό ενός στρατιώτη. Στρατιώτη με συγκεκριμένη αποστολή αλλά και συγκεκριμένη συνείδηση.


The Doors - Unknown Soldier

Το μουσικό μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, το Unknown Soldier πρωτοακούστηκε το 1968, εποχές "σκληρού" Βιετνάμ, στο αμφιλεγόμενο Waiting for the Sun (περισσότερα εδώ: Worst to Best : The Doors (vinylian.gr)). O Jim Morrison θα περιγράψει τη μοίρα του κάθε στρατιώτη ξεχωριστά, με τους θανάτους της Αμερικανικής δύναμης να μετατρέπονται σιγά σιγά από μεμονωμένες τραγωδίες σε στατιστικά μεγέθη. Η ζωή όμως πίσω στην πατρίδα συνεχίζεται ("News is read, children fed"). Η αισθαντική φωνή του Morrisson θα ζωγραφίσει πάνω στον καμβά που στήνει άλλο ένα χαρακτηριστικό θέμα του Ray Manzarek, σε ένα από τα καλύτερα Doors τραγούδια, ανεξαρτήτος δίσκου.


Crosby, Stills, Nash and Young : Ohio

4 Μαϊου 1970 και η αντιπολεμική διαμαρτυρία κατά της εμπλοκής στον Πόλεμο του Βιετνάμ, στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστήμιου του Kent του Ohio, έχει το πλέον τραγικό αποτέλεσμα. Τέσσερις φοιτητές με μέσο όρο ηλικίας τα 19.5 χρόνια θα κείτονταν νεκροί από τα πυρά της Εθνοφυλακής της Πολιτείας. Τις επόμενες ημέρες, περί τα 4 εκατομμύρια φοιτητών θα ξεσηκωθούν, με τις διαμαρτυρίες τους να αλλάζουν ριζικά τον προσανατολισμό της κοινής γνώμης. Το συγκλονιστικό "Ohio" των CSNY είναι κάτι παραπάνω από τον ορισμό αυτού που λέμε classic rock των αρχών των 70s, με ένα πρωτόλειο riff να οδηγεί, και τον συνθέτη Neil Young να πείθει σε κάθε του συλλαβή.


The Animals : We gotta get outta of this Place

Ο Adrian Cronauer διασκέδαζε μέσω της ραδιοφωνικής του συχνότητας τους στρατιώτες που βρίσκονταν στο μέτωπο του πολέμου εκείνη την εποχή. Η ιστορία του θα αποτελέσει έμπνευση για το θρυλικό Good Morning Vietnam και την εκπληκτική ερμηνεία του Robin Williams (RIP). O Cronauer χρόνια αργότερα θα δηλώσει πως το We gotta get outta this place των Animals και του "Έλληνα" Eric Burdon, θα είναι η νο.1 επιλογή των ακροατών του όταν του ζητούσαν κάποιο τραγούδι...

Πρωτοεμφανίστηκε στο Animal Tracks (1965). Παραμένει ένα από τα πλέον κλασικά αντιπολεμικά τραγούδια όλων των εποχών.


Creedence Clearwater Revival - Fortunate Son

Το πλέον χαρακτηριστικό τραγούδι της λίστας. Η υπερβολική χρήση του σε ταινίες και σειρές έχει γίνει μέχρι και αντικείμενο σάτιρας (Family Guy). O John Fogerty θα στηλιτεύσει κατά τον πιο κατηγορηματικό τρόπο το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους μη προνομιούχους, την αντιμετώπιση των με και των δε από την πολεμική μηχανή (τα "βύσματα" όπως έχουμε συνηθίσει να λέμε στη χώρα μας). "I ain't no senator's son, I ain't no fortunate one" και έτσι απλά το τραγούδι γίνεται ο ύμνος του αντιπολεμικού κινήματος. Μουσικά, κλασικό CCR, με τον ήχο και την κιθαριστική νοοτροπία που τους έκανε τόσο ξεχωριστούς και αγαπητούς.


Τέλος πρώτου μέρους.


Μπάμπης Καλογιάννης


Πηγή φωτογραφιών :

dw.com

History.com

Getty Images (Paul Schutzer, P.Christain)

pennlive.com

74 Προβολές0 Σχόλια