Worst to Best : Tommy Bolin

Ο Tommy Bolin μέσα σε 25 μονάχα χρόνια ζωής, κατάφερε να μνημονεύεται ως ένας από τους πλέον σημαντικούς κιθαρίστες αυτού που ονομάζεται classic rock. Το γεγονός αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν συνυπολογίσει κανείς ότι ο εκλιπών άφησε τα διαπιστευτήρια του και σε άλλα πιο “δύσκολα” είδη, όπως το jazz rock και το fusion. 10 συνολικά τα studio albums τα οποία συμμετείχε, ενώ τα ονόματα με τα οποία συνεργάστηκε προκαλούσαν και προκαλούν μουσικό δέος. Από το ψυχεδελικό ροκ των late 60s και το classic rock των early 70s, μέχρι τα δύσκολα fusion θέματα αλλά και το πειραματικό ροκ των προσωπικών του δίσκων, ο Bolin κατάφερνε πάντα να ξεχωρίζει σε κάθε δίσκο που συμμετείχε και να αποκτήσει έναν προσωπικό ήχο που τον έκανε τόσο αναγνωρίσιμο, όσο και αγαπημένο, στους πλέον έμπειρους και δύσκολους ακροατές. 

Ο Bolin νικήθηκε από τους δαίμονες του και πραγματικά είναι να απορεί κανείς τι άλλο μπορούσε να προσφέρει σε μια δεκαετία όπου υπερταλαντούχοι κιθαρίστες σαν αυτόν μας έδιναν τον έναν κορυφαίο δίσκο μετά τον άλλον. Στο παρόν άρθρο θα παρουσιαστούν τα albums στα οποία συμμετείχε, χωρίς κάποια ιδιαίτερη κατάταξη, αφενός λόγω των διαφορετικών συγκροτημάτων ή καλλιτεχνών, αφετέρου λόγω των διαφορετικών genres.


Zephyr – Zephyr 1969

Όσοι αρέσκεστε στη μεταβατική ροκ περίοδο στα τέλη των 60s, εδώ θα βρείτε την υγειά σας. Κάπου ανάμεσα στη Janis Joplin χωρίς τις soul και gospel επιρροές της, ανάμεσα στο blues/heavy rock “χυμαδιό” των Blue Cheer και με μπόλικο hammond που παραπέμπει σε μεγαθήρια όπως οι Atomic Rooster και οι πρώιμοι Deep Purple, οι Zephyr κυκλοφορούν το πολύ καλό ντεμπούτο τους το 1969. Οι κιθάρες του Tommy ομορφαίνουν τον πλούσιο καμβά του συγκροτήματος, κυρίως με lead μέρη αλλά και διάσπαρτα πολύ καλά riffs εδώ κι εκεί. Όλα τα τραγούδια έχουν κάτι να πουν αλλά το Somebody Listen κερδίζει τον άτυπο τίτλο του πλέον χαρακτηριστικού δείγματος του album, περικλείοντας την ουσία όλων των συστατικών που αναφέρθηκαν. Τα εξαιρετικά φωνητικά της Candy Givens μόνο με αυτά της Janis μπορούν να συγκριθούν, είναι να απορεί κανείς με την μέτρια ως μηδαμινή αναγνωρισιμότητα της.


Zephyr – Going Back to Colorado 1971

Το δεύτερο και τελευταίο με τον Bolin στην κιθάρα album των Zephyr συνεχίζει ακριβώς από εκεί που σταμάτησε το ντεμπούτο του 1969, κάτι που δεν ενοχλεί κανέναν φυσικά. Βρισκόμαστε στα 70s και ο προσανατολισμός των περισσοτέρων πλέον είναι δεδομένος, μακριά από τους ψυχεδελικούς πειραματισμούς της προηγούμενης δεκαετίας και με ξεκάθαρη straight rock διάθεση. Ο δίσκος κερδίζει στα σημεία τον προκάτοχο του, παρουσιάζοντας ελαφρώς πιο δεμένο songwriting, ενώ και τα φωνητικά της Givens αποτελούν ξανά ένα σεμινάριο από μόνα τους (π.χ. στο Miss Libertine). Αντίστοιχα κι ο ρόλος του Bolin φαίνεται ιδιαίτερα αυξημένος, ενώ σε σημεία μας δίνει τα πρώτα δείγματα του χειμαρρώδους ροκ εαυτού του. Παράδειγμα αυτού το “Showbizzy” με την εξαιρετική riff-ολογία, τραγούδι που σίγουρα “λείπει” από το ντεμπούτο των Zephyr. Από τα πολύ καλά κρυμμένα διαμάντια του είδους.



James Gang – Bang 1973

Οι James Gang είναι ένα πολύ μεγάλο group του Classic Rock και στο μέλλον θα ασχοληθούμε επισταμένα με τη δισκογραφία τους. Ο Tommy Bolin αποτέλεσε τον τρίτο κατά σειρά κιθαρίστα της μπάντας, ύστερα από τον Dominic Troiano και φυσικά τον τεράστιο Joe Walsh που συνέχισε με τους Eagles αλλά με τους εξαιρετικούς προσωπικούς του δίσκους. Το Bang του 1973 είναι το πρώτο album με τον Bolin στην κιθάρα κι εδώ ο ήρωας μας έχει βρει πραγματικά την “υγειά του”. Με ξεκάθαρο hard rock ήχο, από αυτόν που μονοπώλησε σχεδόν τη δισκογραφία στα μέσα των 70s, οι James Gang κι ο Tommy παραδίδουν μαθήματα στακάτου songwriting, ενώ δειλά δειλά εμφανίζονται κάποιες ανατολίτικες κλίμακες τις οποίες θα χρησιμοποιούσε ο Bolin στη συνέχεια, κυρίως στα προσωπικά του albums. Αν και θέλει πολλή προσπάθεια για να ξεχωρίσεις τα highlights ενός τέτοιου δίσκου, τα Must Be Love και Ride the Wind καταγοητεύουν με το πρώτο άκουσμα.


Billy Cobham – Spectrum 1973

Σίγουρα μέσα στο top 3 των δίσκων που ηχογράφησε ο Bolin, το Spectrum του πολύ μεγάλου percussionist Billy Cobham είναι ένα εξαιρετικό ποτ-πουρί από ηχοχρώματα στον αστερισμό του fusion εκείνης της εποχής. Η jazz παράδοση των John Coltrane και κυρίως του Miles Davis (με τον οποίο ο Cobham είχε συνεργαστεί στο παρελθόν) μπλέκεται με ιδιοφυή τρόπο με τα hard rock και fuzz θέματα του Tommy, σε ένα album στο οποίο δεν υπάρχουν ούτε στερεότυπα ούτε “φοβίες”. Με συνεχείς εναλλαγές ρυθμών, τα γκάζια ενίοτε ανεβασμένα, με όργανα όπως φλάουτο και synthesizer να μην έχουν απλά συνοδευτικό ρόλο αλλά να πρωταγωνιστούν ενίοτε, το Spectrum – παρόλο που δίχασε τους κριτικούς εκείνη την εποχή – στέκει σήμερα ως ένα κομψοτέχνημα του jazz fusion των 70s. Ακριβώς δίπλα στους φοβερούς δίσκους του έτερου σχήματος του Cobham, των Mahavishnu Orchestra με τους οποίους θα ασχοληθούμε διεξοδικά στο μέλλον.


James Gang – Miami 1974

Δεύτερο  album των James Gang με τον Bolin στην κιθάρα, χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις. Έχουμε να κάνουμε και πάλι με ποιοτικότητο hard rock των mid 70s, ενίοτε με στακάτο ρυθμό, mid ή up tempo, άλλοτε με πιο blues προσανατολισμό. Το Miami είναι ένα εξίσου δυνατό album με το προηγούμενο Bang, ωστόσο ακούγεται πιο “σίγουρο” για τον εαυτό του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι και απαραίτητα καλύτερο ή χειρότερο απο τον προκάτοχο του. Ο Tommy Bolin έχει υπογράψει το σύνολο του υλικού του δίσκου και παρόλο που το album δε θα δώσει το πολύ μεγάλο hit, η κιθαριστική του δουλειά είναι για μια ακόμα φορά αξιοθαύμαστη. Το Miami αποτέλεσε το τελευταίο album της μπάντας με τον Tommy, με την υπόλοιπη δισκογραφία έκτοτε να μην πιάνει τα υψηλά standards του πρόσφατου παρελθόντος τους, πολύ δε περισσότερο του μακρινού με τον Joe Walsh στη θέση του axeman τους.


Alphonso Mouzon – Mind Transplant 1974

Άλλη μία συνεργασία με drummer της jazz fusion για τον Bolin, αυτή τη φορά με τον Alphonso “Brother” Mouzon (αναγκαία η αναφορά στην καλύτερη σειρά όλων των εποχών “The Wire”). Ο Mouzon ήταν ένα πολυπράγμων μουσικός με συνεργασίες που κόβουν την ανάσα όπως Al DiMeola, Roberta Flack, Patrick Moraz, Weather Report. Το Mind Transplant είναι το τρίτο κατά σειρά album του, στο οποίο ο Bolin μαζί με τον έτερο κιθαρίστα Lee Ritenour (που είχε συνεργαστεί με τους Mamas and the Papas) προσδίδουν φοβερά funk ηχοχρώματα στον αλάνθαστο ρυθμικό καμβά του Mouzon. Η συνεργασία των βιρτουόζων αυτών μουσικών μας άφησε ένα album το οποίο αν και δεν παρεκτρέπεται σε συνεχείς αλλαγές time signatures, εντούτοις δίνει άπλετο χώρο σε όλους τους εμπλεκόμενους να δώσουν το στίγμα τους, είτε με τα ανυπέρβλητα fills του Mouzon, είτε με τους μονολόγους σε solos που φωνάζουν Tommy Bolin από μακριά.


Moxy – Moxy 1975

Όταν η Καναδική μπάντα ηχογραφούσε το ντεμπούτο της το 1975, ο Tommy Bolin έτυχε να είναι στο διπλανό στούντιο. Όταν ο κιθαρίστας των Moxy Earl Johnson διαφώνησε με τον παραγωγό του δίσκου, ο Bolin τον αντικατέστησε για τα lead κιθαριστικά θέματα. Το πρώτο album των Moxy είναι ένα πολύ καλό δείγμα του ταλέντου τους, ωστόσο δε φτάνει τα πολύ υψηλά επίπεδα των επόμενων δύο δίσκων τους. Ο Tommy Bolin θα δώσει το κάτι παραπάνω στο υλικό του group, με το τελικό αποτέλεσμα να μοιάζει αρκετά με τις μεγάλες στιγμές των James Gang όπως ήταν αναμενόμενο. Θα μπορούσε κανείς επίσης να τους αποδόσει το χαρακτηρισμό των Αμερικανών Budgie, καθώς τα τραγούδια τους έχουν αρκετές ομοιότητες με αυτά των Ουαλών ηρώων, τουλάχιστον των δύο πρώτων δίσκων τους. Σε κάθε περίπτωση, το Moxy είναι ένα πολύ καλό classic hard rock album κι είναι κρίμα που δεν ακούσαμε τον Tommy Bolin και στις επόμενες δουλειές τους.


Tommy Bolin – Teaser 1975

Με τα πολλά λοιπόν είχε φτάσει η στιγμή για την κυκλοφορία του πρώτου του προσωπικού δίσκου. Ο Tommy Bolin δεν έχασε την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα ευρύ φάσμα επιρροών, ανάλογο με των μέχρι τότε συνεργασιών του, σε ένα δυναμικό πακέτο τραγουδιών που θα μπορούσε κανείς να πει ότι περικλείει το σύνολο των πτυχών της κιθαριστικής προσωπικότητας του. Από classic rock θέματα σε mid tempo κατά βάσεις συνθέσεις, με δεδομένη όμως τη διάθεση για πειραματισμό και το κυριότερο, χωρίς να ακούγεται σε καμία περίπτωση επιτηδευμένο ή αγχωτικό. Το Teaser θα συνδυάσει στοιχεία από το fusion παρελθόν του Bolin με το classic rock των Moxy και του αμερικανικού εν γένει ήχου. Θα το κάνει δε τόσο καλά που ολόκληροι Deep Purple θα του προτείνουν να αντικαταστήσει τον αναντικατάστατο μέχρι τότε Ritchie Blackmore. Με αποτέλεσμα ένα ακόμα highlight στην καριέρα του Tommy, αλλά και του συγκροτήματος.


Deep Purple – Come Taste the Band 1975 

Το Come Taste the Band λοιπόν έφερε το μεγάλο βάρος του να αποδείξει ότι το ιστορικό συγκρότημα θα μπορούσε να παραμείνει στην κορυφή ακόμα και χωρίς τον κιθαρίστα με τον οποίο ταυτίστηκε. Τα καταφέρνει μια χαρά, παρόλο που κακά τα ψέματα δεν έχει το κομμάτι-ύμνο, όπως κάθε album των Deep Purple από το In Rock κι έπειτα. Το δίπολο Bolin-Jon Lord θα λειτουργήσει εξαιρετικά, ενώ ο Tommy σίγουρα θα αφήσει το στίγμα του στους Purple, ωστόσο θα μας παρουσιάσει μια πιο ουσιώδη εκδοχή του κιθαριστικού του εαυτού, κρατώντας προφανώς τους πειραματισμούς για την προσωπική καριέρα, η συνέχιση της οποίας ήταν βασική προϋπόθεση της ένταξης τους στους Purple. Εξαιρετικά δείγματα του δίσκου τα Gettin’ Tighter, Drifter αλλά κυρίως το εισαγωγικό Comin’ Home που έδειχνε κατά κάποιο τρόπο την κατεύθυνση που θα ακολουθούσαν αργότερα οι Whitesnake του David Coverdale. Το Come Taste the Band δεν πούλησε τα αναμενόμενα κι έτσι μετά την περιοδεία για την προώθηση του, οι Deep Purple διέλυσαν προσωρινά μέχρι το reunion του Perfect Strangers. 


Tommy Bolin – Private Eyes 1976

Το Private Eyes έμελλε να είναι το τελευταίο δείγμα γραφής του ταλέντου και της κλάσης του Tommy Bolin καθώς τρεις μήνες μετά την κυκλοφορία του, θα έφευγε από υπερβολική δόση ηρωίνης. Όλα τα χαρακτηριστικά του ήχου του που αγαπήθηκαν είναι για μια ακόμα φορά εδώ. Παρόλο που ο δίσκος ακούγεται αρκετά πειραματικός, ο ακροατής καταλαβαίνει ότι δεν περισσεύει καμία νότα και κάθε θέμα του Bolin είναι στοχευμένο και οριοθετημένο. Η χρησιμοποίηση συγκεκριμένων μουσικών για όλο το δίσκο (σε αντίθεση με το Teaser) προσδίδει μια ομοιογένεια που ίσως έλειπε από τον προκάτοχο του. Κάτι που φυσικά δεν αλλοιώνεται ούτε από το guest του μεγάλου Carmine Appice. Παρά την ευρεία χρήση πλήκτρων στο δίσκο, υπάρχουν στιγμές όπου ο hard rock χαρακτήρας είναι αδιαμφισβήτητος, όπως το εξαιρετικό Post Toastee και φυσικά το μαγευτικό Shake the Devil, τραγούδι που άφησε τους fans του στα κρύα του λουτρού καθώς έμειναν ενεοί στην είδηση του θανάτου του, σκεπτόμενοι το τι παραπάνω μπορούσε να δώσει αυτός ο αυθεντικός rocker. 


Εις μνήμην.


Μπάμπης Καλογιάννης


Image Credit : Getty Images

50 Προβολές0 Σχόλια